Lm.Jos Tạ Duy  Tuyền

Thánh Phanxicô Xaviê (1506–1552)

Bổn mạng các xứ truyền giáo

“Được lời lãi cả thế gian mà mất linh hồn, nào ích gì?” (Mc 8,36)

Lời cảnh tỉnh của Đức Kitô đã lay động tận sâu thẳm tâm hồn một học giả trẻ tuổi tài năng. Là giáo sư tại Đại học Paris, ngài đã từ bỏ danh vọng, vinh hoa và tương lai xán lạn, để bước theo Chúa Kitô trên hành trình truyền giáo đầy gian lao, hiểm nguy.

Thánh Phanxicô Xaviê sinh năm 1506 tại Navarre, Tây Ban Nha. Ngài là một trong những người bạn thân thiết và là môn đệ đầu tiên của thánh Ignatiô Loyola – đấng sáng lập Dòng Tên. Sau khi gia nhập dòng, thánh nhân đã được sai đi truyền giáo khắp Á Châu: từ Ấn Độ, Mã Lai đến Nhật Bản. Ước mong lớn nhất của ngài là được đến Trung Hoa, nhưng chưa kịp đặt chân đến lục địa này, ngài đã từ trần ngày 3 tháng 12 năm 1552, trên đảo Thượng Xuyên (Shangchuan), ngoài khơi tỉnh Quảng Đông.

Năm 1622, Đức Giáo hoàng Grêgôriô XV đã phong thánh cho ngài, cùng năm với thánh Ignatiô Loyola. Đến năm 1748, thánh Phanxicô được tuyên phong là bổn mạng của Ấn Độ và các nước Viễn Đông. Cùng với thánh nữ Têrêxa Hài Đồng Giêsu, năm 1927, ngài được Đức Giáo hoàng Piô XI đặt làm bổn mạng các xứ truyền giáo.

Nói đến thánh Phanxicô Xaviê, người tín hữu Công giáo nghĩ ngay đến một vị thừa sai lỗi lạc, một tông đồ kiệt xuất của thời đại Tân Phúc Âm hóa. Cuộc đời thánh nhân là một dấu chỉ rực rỡ của lòng Chúa yêu thương, qua đó bày tỏ cho nhân loại thấy tính phổ quát của Hội Thánh mà Đức Kitô đã thiết lập và không ngừng tác động cho lan rộng khắp địa cầu. Lệnh truyền mà Chúa Giêsu đã trao cho Nhóm Mười Hai năm xưa vẫn còn vang vọng qua muôn thế hệ:

“Anh em hãy đi khắp tứ phương thiên hạ, loan báo Tin Mừng cho mọi loài thọ tạo.” (Mc 16,15)

Hiểu được giá trị và tầm vóc của sứ vụ cao cả ấy, thánh Phanxicô đã can đảm dấn thân trong yêu mến và tín thác, sẵn sàng chấp nhận mọi thử thách và hiểm nguy để rao giảng Lời Hằng Sống.

✦ Từ bỏ tất cả để được Chúa

Nét đẹp đầu tiên trong tinh thần truyền giáo của thánh Phanxicô chính là lòng từ bỏ triệt để những gì thuộc về trần thế. Vinh hoa, địa vị, học vị và mọi cơ hội thăng tiến đều bị ngài gạt bỏ để chỉ còn một mục tiêu: cứu các linh hồn. Ngài đã thấm sâu lời dạy của Chúa Giêsu:

“Được lời lãi cả thế gian mà mất linh hồn, nào ích gì?” (Mc 8,36)

Chiến thắng chính mình, vượt qua những đam mê dục vọng, thánh nhân đã bước vào đời sống hoán cải đích thực theo tinh thần Tin Mừng, quyết liệt chống lại kiêu ngạo, tự mãn và quy ngã – những cản trở lớn nhất cho đời sống tông đồ. Nhờ đó, ngài có thể tập trung toàn tâm toàn ý cho việc loan báo Nước Trời và dẫn đưa muôn người về với Thiên Chúa.

✦ Sống nghèo để gần người nghèo

Một điểm son rực sáng khác nơi thánh Phanxicô là lòng trắc ẩn và sự liên đới sâu xa với người nghèo. Ở bất cứ nơi nào ngài hiện diện – từ Ấn Độ, Mã Lai đến Nhật Bản – thánh nhân đều chọn sống giữa người nghèo, chia sẻ với họ từ bữa ăn, manh áo đến nỗi cơ cực hằng ngày. Ngài dành nhiều thời gian để chăm sóc người bệnh, đặc biệt là người cùi, dạy giáo lý, rửa tội và thành lập các cộng đoàn Kitô hữu tại bản địa.

Dù bận rộn đến mức có khi không đủ thời gian để ngủ hay đọc kinh Nhật Tụng đầy đủ, nhưng từ các lá thư của ngài còn lưu lại, người ta nhận thấy một tâm hồn luôn bừng cháy lửa mến và tràn ngập niềm vui.

✦ Ước mơ chưa trọn: Trung Hoa

Từ Nhật Bản, thánh nhân luôn mang trong lòng một ước mơ lớn lao: đem Tin Mừng đến cho Trung Hoa – một đế quốc huy hoàng và đông dân. Nhưng cánh cửa ấy đã không kịp mở ra. Trên hành trình chờ đợi được cập bến lục địa, thánh nhân đã lâm bệnh và trút hơi thở cuối cùng trên một hòn đảo hoang vắng, cô độc, không có bí tích sau cùng, không ai bên cạnh – ngoại trừ niềm hy vọng bất diệt đặt trọn nơi Chúa.

Thánh Phanxicô Xaviê là hiện thân sống động của trái tim truyền giáo: một trái tim bừng cháy tình yêu dành cho Thiên Chúa và các linh hồn. Đời sống và cái chết của ngài là một chứng tá hùng hồn cho sứ mạng loan báo Tin Mừng giữa lòng nhân loại.

“Khốn thân tôi nếu tôi không rao giảng Tin Mừng!” (1Cr 9,16)

Lạy Chúa, qua lời chuyển cầu của thánh Phanxicô Xaviê – quan thầy các xứ truyền giáo – xin cho chúng con luôn can đảm sống và làm chứng cho Tin Mừng giữa thế giới hôm nay.

Ước gì lệnh truyền “Anh em hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ” (x. Mt 28,19) không chỉ vang vọng từ tòa giảng, nhưng được khởi sự ngay trong chính mái ấm gia đình, nơi tình thân bạn hữu, và trong những cuộc gặp gỡ đời thường.

Xin cho chúng con, nhờ ơn Chúa nâng đỡ, biết vượt qua mọi khó khăn, trung tín với ơn gọi và sứ vụ loan báo Lời Chúa cho anh chị em mình.

Amen.

Lm. Jos. Tạ Duy Tuyền